Bài đọc nhiều nhất
Liên kết
Văn học nghệ thuật

Nhà thơ Trần Thị Kim Hoa: Thảng thốt yêu như số phận . Bài viết của Như Bình

Thứ hai, 13.06.2011 00:14
Chị nói chị là một người đàn bà làm thơ và đã biết thế nào là hạnh phúc. Những gì quý giá nhất thuộc về chị, chị đã có rồi.

Ngoài kia cuộc sống cứ mặc nhiên đi qua với những buồn vui may mắn và hạnh phúc của người đời. Ngoài kia mặc cho giông bão... thì chị vẫn luôn an lành trong một bến trú bình yên.

Tôi đã sững sờ trước những câu thơ mới nhất trong tập "Họa mi năm ngoái" của người đàn bà thơ giàu nữ tính Trần Kim Hoa. Đâu là người đàn bà thực với vẻ đẹp mong manh, trong sáng đến hư ảo, và đâu là bản năng sống, bản năng yêu thảng thốt như số phận đằng sau gương mặt dịu hiền và chứa chan hạnh phúc kia? Đâu là nỗi cô liêu ngập ứ như hàng cây mùa lá rụng chỉ một ngọn gió nhẹ qua cũng đủ rùng mình trút thành giông bão?

Tôi mang những câu hỏi này để đối thoại với chị. Chị cười. Chị nói chị là một người đàn bà làm thơ và đã biết thế nào là hạnh phúc. Những gì quý giá nhất thuộc về chị, chị đã có rồi. Ngoài kia cuộc sống cứ mặc nhiên đi qua với những buồn vui may mắn và hạnh phúc của người đời. Ngoài kia mặc cho giông bão... thì chị vẫn luôn an lành trong một bến trú bình yên. Chị là người đàn bà may mắn khi yêu, may mắn khi bước vào một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Cuộc sống với chị là vậy, chị đã từng thốt lên rằng: "không biết sau cánh cửa kia ngoài anh ra có còn người đàn ông nào nữa". Em biết không, phải sống qua nửa đời người, trải nghiệm qua bao sóng gió chị mới nhận ra được điều này em ạ.

Tôi cũng đã nghĩ như vậy khi gặp chị và biết chị - một người đàn bà bình yên và ấm áp trong ngôi nhà bão dừng sau cánh cửa... Có lẽ tất cả mọi người, những bạn bè thân, đều có cảm giác như vậy. Bước vào căn nhà mà chị vẫn nói vui là xây nên bằng tình yêu của anh chị, thấy bóng hạnh phúc trong trẻo và chật ních trong ngôi nhà, trong tâm hồn chị đấy thôi.

Vậy mà khi đọc tập thơ mới nhất chị vừa viết chưa ráo mực, tự dưng tôi có cảm giác đắng đót. Tôi đã phải buột miệng kêu lên rằng, trời ơi, sao nỗi buồn của người đàn bà đi trong cõi thơ kia se sắt đến thế, nén chặt và rưng rưng đến lạ thế. Hẳn người đó phải trải qua những chịu đựng, những dồn nén, những trải nghiệm đắng lòng lắm, chua cay lắm mới có thể hiểu mình một cách ngọn ngành trong cuộc độc thoại triền miên kia. Phải chăng hạnh phúc là khái niệm mơ hồ nhất, bất trắc nhất. Bình yên cũng là khái niệm vô hình nhất, lạ lùng nhất vì bản chất của cuộc sống vốn là như vậy.

Những đoạn đối thoại của chúng tôi bắt đầu lan man và vô nghĩa như thế. Chị lại cười, người đàn bà viết và làm thơ với những bài thơ hiện lên giàu nữ tính một cách đậm đặc này quá nhạy cảm để tạo những khoảng ngăn cách an toàn. Chị không để người khác chạm được vào những rung động đang ngân lên trong trái tim chị bất cứ lúc nào. Nhưng ngay cả chị cũng bất lực trước thơ mình, những câu thơ nguyên - bản - năng bước ra từ cái vỏ - bọc - vĩnh - cửu.

Thật vô ích khi ai đó đã an tâm rằng tạo hóa ban cho chị một gương mặt với vẻ đẹp trong veo đến thánh thiện, và người đàn bà đẹp với cái miệng rộng, đôi môi dày ấm áp và tươi rói mềm mại một cách đầy bản năng kia thì có nghĩa sầu khổ sẽ không với tới chị, cô đơn sẽ không chạm tới chị, nỗi buồn nhân gian sẽ không ghé qua chị.

Tự dưng trong tôi một chút tiếc nuối, một chút thở dài se sắt... khi chợt nhận ra hoàn toàn không phải thế sau những câu thơ tôi vừa đọc. "hãy ghi nhớ điều đó/tình yêu ngủ ngoan trên đám mây mùa hạ/đừng đánh thức tình yêu dậy/thế mà em lại quên/như tia chớp tuổi mười bảy/như ngọn phong ba tuột khỏi tay/như cơn giông bất thình lình/tình yêu mở mắt/trời xanh bị xé rách/đám mây như thủy tinh vỡ/trút cơn đau xuống vườn trần" (Thế mà em lại quên). "Thất lạc nghìn năm/vuông vuông giọng trầm/thô nháp giọng thanh/vang lên chất ngất/đã trốn vào âm u/đã chìm vào sâu thẳm/đào lên mà làm chi/đàn nữa để làm chi".(Đàn đá)

Tôi và nhà thơ Trần Kim Hoa cùng lớn lên và trưởng thành từ trường năng khiếu Nghệ Tĩnh Phan Bội Châu. Còn nhớ khi chúng tôi vào trường thì dư âm của những gì anh chị (chồng của chị là nhà thơ Nguyễn Sỹ Đại, cũng là học sinh trường Phan) để lại cho nhiều những thế hệ sau như chúng tôi một sự kính trọng và ngưỡng mộ sâu sắc.

Hồi đó, anh chị là thần tượng của lũ học sinh lớp văn hão huyền và mơ mộng chúng tôi ở trường Phan. Hai tấm gương học giỏi, lại làm thơ rất hay, nhà thơ Sỹ Đại đã nổi tiếng trong làng thơ trẻ với những bài thơ giàu chất suy tưởng. Họ là một cặp đôi tuyệt đẹp, yêu nhau kết hôn và in chung những tập thơ tình yêu viết dành riêng cho nhau. Với chúng tôi đó là một biểu tượng tình yêu mãi mãi lấp lánh, mãi mãi có sức thuyết phục.

Tôi nhớ như in một lần nhà thơ Sỹ Đại và Kim Hoa về trường Phan và tổ chức một buổi đọc thơ. Đám học trò nghèo xứ Nghệ chen nhau chật ních trong khán phòng nhỏ nhà ngói cấp 4 xập xệ ở trường để nghe anh chị đọc thơ như nuốt lấy từng lời. Hình ảnh của cặp đôi ấy đã in sâu đậm trong trí nhớ tất cả chúng tôi, đến mức hồi đó, một số dân chuyên văn chỉ có hai mơ ước đó là thi vào trường Tổng hợp Văn, nơi nhà thơ Sỹ Đại học và nếu không được thì vào nguyện vọng hai là Trường Cao đẳng Kiểm sát, nơi cô giáo, nữ sỹ Kim Hoa đang trực tiếp giảng dạy tại trường. Và thú thật trong các giấc mơ tình yêu của lũ thiếu nữ dân học văn như chúng tôi, ai cũng mơ mộng có được một tình yêu đẹp như thế.

Nhưng chị đã không đi hết cái con đường "sự nghiệp Kiểm sát" mà số phận đã đặt nó vào lòng tay chị, để rồi ít nhất trong số đó có những kẻ theo chị về Kiểm sát phải ngác ngơ. Mỗi lần nhắc lại điều này, chị lại cười, nụ cười đầy hối lỗi. Ngày xưa khi được vào thẳng Trường Đại học Sư phạm 1 Hà Nội, chị đã tự tin từ chối làm nghề cô giáo mà chị chưa bao giờ thích để thi vào Đại học Tổng hợp Văn. Số phận vẫn luôn có những sự đưa đẩy kỳ lạ, chị đã trượt Tổng hợp như điều không thể nào tin nổi và chỉ đủ điểm để vào Kiểm sát. Mặc cho chị nước mắt ngắn dài, bố mẹ chị vẫn kiên quyết ấn chị vào như không thể nào cho phép một sự lựa chọn khác.

Chị thú nhận đã bị ám ảnh rất lâu  bởi hai chữ "Cao đẳng" ngay cả sau này khi chị đã tốt nghiệp đại học Luật (từ một người rất tự tin trong cuộc sống cú vấp váp trong đường thi cử đã biến chị thành kẻ tự ty). Học giỏi nhất khóa rồi được giữ lại giảng dạy tại trường, cứ tưởng cuộc đời sẽ mãi yên phận, thế nhưng chị như người đàn bà bị ép buộc kết duyên với công việc chị không yêu, nên trái tim chị vẫn hoài vọng về cái khát vọng làm văn chương.

Cuộc hôn nhân với nhà thơ Sỹ Đại đã hối thức tình yêu đó sống động và mãnh liệt hơn bao giờ hết. Chị trở thành người làm thơ, viết báo và cộng tác với tờ Phụ nữ TPHCM. Nhận ra đây mới chính là mảnh đất của chị, nuôi sống tâm hồn chị và làm phong phú thêm cuộc đời chị, thế là chị dứt bỏ Kiểm sát về Báo Phụ nữ TPHCM sau bao nhiêu năm gắn bó.

Chị vẫn thế, luôn đầy mâu thuẫn trong nội tại, yếu mềm, mong manh, nhưng cũng mạnh mẽ và bản lĩnh đến cùng. Ngày chị trút bỏ gần chục năm biên chế của ngành Kiểm sát để tự do đến với nghề báo, khi mà những năm đó biên chế cực kỳ quan trọng và quý giá đối với con người, tất cả đồng nghiệp chị, người thân của chị đều hốt hoảng phản đối. Cũng như ngày vì yêu, chị bỏ qua mọi lời phản đối can ngăn quyết liệt của gia đình để đến với người mình yêu là chồng chị bây giờ khi khoảng cách tuổi tác giữa anh chị là một vấn đề không nhỏ.

Trái tim nhạy cảm, giàu đam mê và quyết liệt vì tình yêu. Chị yêu anh cũng như yêu cái nghề viết mà khởi thủy khi sinh ra nó đã có sẵn như một phần cơ thể, máu nóng trong huyết quản. Và sau bao nhiêu năm thân tằm rút ruột nhả tơ, chị đã xuất bản trên dưới 4 tập thơ và vinh dự nhận được giải thưởng thơ danh giá. Mới đây nhất là giải nhì thơ năm 2005 (không có giải nhất) của tạp chí Văn nghệ quân đội.

Nhưng người đàn bà làm thơ, hạnh phúc với hai con trai, với người chồng sừng sững như núi đá che chắn phong ba bão táp cho cuộc đời chị bình yên, lại không thể bình yên. Chị là người làm thơ, mang trong mình trái tim nhạy cảm, một cuộc hôn nhân đủ đầy tình yêu không phải là tất cả và một người đàn ông tốt không phải không bao giờ biết làm đau người khác.

Cuộc sống với những sự dẫn dắt kỳ lạ đã mang đến cho con người những niềm vui khác nhau, những nỗi buồn khác nhau, và những lễ hội ngắn ngủi khác nhau. Dưới dòng chảy êm đềm kia đã ẩn chứa những cuồn cuộn thác lũ. Trong giấc ngủ bình yên kia đã chứa đựng những cơn mơ hoang hoải. Có khi đằng sau hạnh phúc an lành đã là sự thay đổi bất trắc, cái quan trọng là bản lĩnh của mỗi con người trước những biến cố xảy ra trong tâm hồn mình, và sự tỉnh táo của mỗi người khi biết nhận ra bản chất của cuộc sống, đâu là đời thật, đâu là giấc mơ hoang đường.

"Mắt con lấp lánh thế/mẹ phải bứt khỏi nỗi buồn của mẹ thôi". "Giữa ngã ba, có người đàn bà đứng lặng/ Con đường trước mặt không về người mình yêu, nhưng là chốn bình yên trời xanh mây trắng. Lối rẽ kia bất trắc, sông sâu núi cao, sinh mệnh tình yêu như chiếc lá nhỏ, xanh ngút về đâu những mùa yêu? Đường trở về như cây cầu đã chặt, người đã xa, còn đâu giấc mơ dịu dàng ngày" (Kiếp trước ngã ba) "khép cánh miên miên buồn/tiếng hót màu hổ phách/có một lối về mảnh như sợi khói/yên lặng khóc trong lòng tay/lối đã qua lá lá rụng rụng đầy/hạt cải đánh dấu chim đêm đã nhặt/khuôn hình ngược sáng đã xóa nhòa lần cuối/sót một cành sương..." (Họa mi).

Những câu thơ đau đáu một nỗi niềm, những câu thơ trải ra đắng đót và diệu vợi trong một không gian sâu thẳm về đêm. Khi người đàn bà bất lực trước chính mình hơn bao giờ hết. "không gì buồn hơn khi nhận ra mình đang tự dối mình/ tim yếu đuối khác gì manh lụa ướt/đập thắc thỏm sẽ sàng trong lồng ngực/những ngày vui ban phát đã lùi xa/bức tượng tình yêu trên lớp lớp đá vàng/máu vẫn chảy dưới da đồng lạnh lẽo/tim vẫn đập lần hồi qua đông giá/sừng sững làm gì gan góc để vì ai/không gì buồn hơn, không gì buồn hơn được phút khóc một mình cay đắng chỉ mình hay/những con chữ hiện lên đơn độc/trang giấy vỡ lòng giây mực suốt đời nhau...".

Nữ sỹ Trần Kim Hoa ơi, tôi muốn nói với chị rằng, trên trái đất này làm gì có con đường nào ngoài những lối mòn mà chúng ta tạo ra. Yêu thương hay bất hạnh đều do con người tự tìm đến theo cách riêng của mình. Chị sẽ không thể cất giấu tình yêu ngủ ngoan hiền trong ký ức khi tình yêu ấy thuộc về chị như thuộc về định - mệnh và số - phận. Dẫu tình yêu ấy là vô hình một trải - nghiệm - thơ khắc khoải và đau đớn, là thứ mà chị chưa một lần nắm bắt thì sự xuất hiện như không - thể - khác của nó càng muộn màng bao nhiêu càng mang giằng xé và ưu phiền bấy nhiêu. Dẫu thế cũng cam lòng: "thôi lại về/yêu như số phận/ngửa mặt lên trời nghe hoa gạo nở/giấc mộc miên rụng kín sân chiều"

 

[Trở về] [Đầu trang]In bài viết Gửi cho bạn bè

 

Các tin mới khác:
» Bà Huyện Thanh Quan, người đi dọc Đèo Ngang.Tg: Đỗ Lai Thúy (13.06.2011)
» Hà Tĩnh: Vùng đất “Muối mặn, gừng cay”.Tg: Trọng Hiếu (13.06.2011)
» Danh nhân huyện Đức Thọ ,tĩnh Hà Tĩnh (13.06.2011)
» Hà Tĩnh: 14 ca khúc trĩu nặng ân tình (13.06.2011)
» Địa danh trong tục ngữ Xứ Nghệ .GS, TS. Nguyễn Nhã Bản (13.06.2011)
» Ai nghe tiếng Nghệ thì nghe? (13.06.2011)
» Bài thơ: Làm dâu Hà Tĩnh .(Khuyết danh) (13.06.2011)
» Hà Tĩnh, vùng đất địa linh nhân kiệt .(Thúy Hằng _Báo Hòa Bình) (13.06.2011)
» Tiếng Nghệ- tiếng quê, tiếng lòng (13.06.2011)
» Bài thơ "Cá gỗ" (13.06.2011)

Các tin khác:
» Võ Văn Trực với những câu thơ cháy đến tận cùng buồn vui (13.06.2011)
» Nhà thơ Anh Ngọc: Những câu thơ vẫn hành quân không nghỉ. Nguyễn Xuân Hải (thực hiện) (13.06.2011)
» Tạ lỗi trước mùa Xuân.Tg: Nguyễn Thành Đồng (12.06.2011)
» XỨ NGHỆ.Tg: Hoàng Trần Cương (12.06.2011)
» HÀ TĨNH GIÀU LẮM AI ƠI! (12.06.2011)
» CHƠI DAO. Truyện ngắn của Trần Đắc Túc (12.06.2011)
» NÔNG DÂN. Tg: Nguyễn Sĩ Đại (12.06.2011)
» THƯƠNG VÔ CÙNG HÀ NỘI NƯỚC TRÙNG VÂY (12.06.2011)
» TỔ QUỐC NHÌN TỪ BIỂN. Tác giã: Nguyễn Việt Chiến (12.06.2011)
» Văn Lang - Cả làng nói khoác (12.06.2011)


Quảng cáo