Bài đọc nhiều nhất
Liên kết
Trang chủ

Hồ Chí Minh với bầu cử Quốc hội. Tác giả: Tương Lai

Thứ sáu, 20.05.2011 21:09
Ngày bầu cử Quốc hội khóa XIII đã đến gần. Để ngày bầu cử thật sự là “ngày hội” như khẩu hiệu đang căng lên không phải là điều đơn giản.

 

Ngày dân được hưởng dụng quyền dân chủ

Ấy thế nhưng đã từng có cái ngày hội như vậy với Tổng tuyển cử 6 tháng 1 năm 1946 do Hồ Chí Minh đề xướng và chỉ đạo thực hiện. Đó là "ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà nhân dân ta bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình" cũng là "một ngày sẽ đưa quốc dân ta lên con đường mới mẻ".  Để dấn bước trên con đường dân chủ đó, Hồ Chí Minh chỉ đạo phải soạn thảo một "Hiến Pháp Dân chủ" : "Trước chúng ta bị chế độ quân chủ chuyên chế cai trị, rồi đến chế độ thực dân không kém phần chuyên chế, nên nước ta không có hiến pháp. Nhân dân ta không được hưởng quyền tự do dân chủ. Chúng ta phải có một hiến pháp dân chủ"1.

Giờ đây, ngẫm nghĩ kỹ, mới hiểu sâu được tại sao mở đầu cho Tuyên ngôn Độc lập, Hồ Chí Minh lại viện dẫn đến những câu tiêu biểu nhất trong Tuyên ngôn Độc lập 1776 của nước Mỹ và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp 1791, những câu thể hiện tập trung nhất cho khát vọng của con người, của loài người. Lý lẽ được vận dụng trong văn kiện lịch sử ấy dựa vào những khát vọng cao cả và chính đáng đó, những "lẽ phải không ai chối cãi được". Chẳng những thế, những lý lẽ ấy lại theo sát những sự kiện mới nhất, có sức cuốn hút nhất của nền chính trị thế giới đương thời, nhằm tạo nên sức hậu thuẫn vững chắc cho quyền độc lập và tự do của của dân tộc mình.

Cần nhớ rằng, trong "Bản yêu sách của nhân dân An Nam" gửi đến Hội nghị Vécxây năm 1919, Nguyễn Ái Quốc đã đòi "thay đổi chế độ sắc luật bằng chế độ luật...". Trong "Việt Nam yêu cầu ca" đã có câu : "Bảy xin hiến pháp ban hành/ Trăm điều phải có thần linh pháp quyền".2 [phải chăng đây là từ nguyên ngữ "l'esprit des lois" của Montesquieu ?].

Là nhà cách mạng từng trải, Hồ Chí Minh nhìn rõ sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước gắn bó rất chặt chẽ với sự vận động, biến đổi và phát triển của thế giới. Vận mệnh của dân tộc không thể nằm ngoài sự vận động và phát triển của các dân tộc trên quả đất này. Cho nên, nhờ có sự nhạy cảm đặc biệt đối với lịch sử, thấu hiểu cuộc sống của con người, có nhận thức sâu về vận mệnh dân tộc, về hướng đi của thời đại mà Hồ Chí Minh sớm vận dụng những thành tựu của văn minh mà loài người đã đạt được để cho dân tộc mình không lạc hậulạc điệu với thế giới.

Ảnh tư liệu

Chẳng thế mà từ những năm đầu của thế kỷ trước, Nguyễn Ái Quốc đã chỉ ra : "nếu có một đảng độc lập tồn tại thì đảng này không phải đi ăn xin một vài quyền tự do mà thiếu nó thì con người là một tên nô lệ khốn khổ"..."Rất ôn hòa cả về nội dung lẫn hình thức, các nguyện vọng của chúng tôi nhằm vào những cải cách chủ yếu cho việc giải phóng chúng tôi, và nhằm vào những quyền tự do mà nếu không có chúng thì con người ngày nay chỉ là một kẻ nô lệ khốn nạn"3.

Có nhớ lại điều này mới hiểu tại sao trong thư gửi đồng bào Nam Bộ nhân ngày Nam Bộ kháng chiến Hồ Chí Minh đã nhắc lại "lời nói oanh liệt của nhà đại cách mạng Pháp : "Thà chết tự do hơn sống nô lệ"6 . Cuộc chiến đấu bảo vệ nền độc lập của đất nước gắn làm một với khát vọng giải phóng con người, làm cho con người thoát ra khỏi mọi sự kìm kẹp, trong đó có sự kìm kẹp về tư tưởng. Có điều đó vì Hồ Chí Minh từng thấm thía : " Trên đời ngàn vạn điều cay đắng. Cay đắng chi bằng mất tự do" !

Có cảm nhận sâu về điều này mới hiểu vì sao, từ thân phận nô lệ trở thành người công dân tự do được cầm lá phiếu tượng trưng cho sự  "bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình" để bầu ra người đại diện cho mình tham gia vào "cơ quan quyền lức nhà nước cao nhất" có một ý nghĩa như thế nào. Chính vì thế mà vào buổi ấy, người dân hồ hởi, phấn khởi tham gia vào "ngày hội của toàn dân".

Công khai và trung thực

Nhắc lại chuyện này để nói rằng, để ngày bầu cử Quốc hội khóa XIII có thể trở thành "ngày hội" như đã từng có thì mỗi cử tri cần phải được tự do suy nghĩ, tự do chọn lựa, tự do bỏ lá phiếu bầu nên người đại diện cho mình không chịu bất cứ sự áp đặt, o ép nào.

Về nguyên tắc là như vậy, thế nhưng, trong lịch sử, xét cho cùng, chưa có một mô hình bầu cử nào là toàn bích cả. Có lẽ vì thế mà với Tổng tuyển cử 6 tháng 1 năm 1946, Hồ Chí Minh đã chủ trương tiến hành những cuộc bầu cử theo mô hình bầu cử đại diện của phương Tây có lựa chọn mà không theo mô hình "tháp hội đồng " kiểu Xô Viết. Thật ra thì làm thế nào để bảo đảm dân chủ thật sự cho các cuộc bầu cử vẫn đang là cuộc tranh luận triền miên giữa các nhà lập pháp và mô hình nào hợp lý nhất vẫn đang còn ở phía trước.

Cho nên, sẽ là ảo tưởng nếu đòi một mô hình bầu cử toàn bích! Điều tối thiểu có thể thực hiện là đảm bảo tính trung thực và công khai trong việc thực thi dân chủ của tiến trình chuẩn bị và đi đến ngày cử tri trực tiếp bỏ lá phiếu vào hòm phiếu. Mọi sự khuất tất không trung thực và công khai thể hiện sự thiếu dân chủ đều không thể qua mắt được công luận. Cuộc bầu cử sẽ là một cuộc sát hạch về tiến trình dân chủ hóa xã hội xem nó đã đạt được đến đâu trước con mắt khách quan và tinh nhạy của công luận trong nước và quốc tế để làm sao cho mỗi người dân thật sự được "hưởng dụng quyền dân chủ của mình". Thực hiện được điều ấy không hề đơn giản. Chẳng thế mà Hồ Chí Minh đã từng chỉ rõ :  "Phải hành động thực tiễn như thế nào? Đề ra những luận cương dài dằng dặc và thông qua những nghị quyết rất kêu để sau Đại hội đưa vào viện bảo tàng như từ trước vẫn làm thì chưa đủ. Chúng ta cần có biện pháp cụ thể". 4

Có thể tìm thấy "biện pháp cụ thể" ấy trong "Thư gửi đồng bào toàn quốc" tháng 10 năm 1944 Nguyễn Ái Quốc : "phải có một cơ cấu đại biểu cho sự chân thành đoàn kết và hành động nhất trí của toàn thể quốc dân ta. Mà cơ cấu ấy thì phải do một cuộc Toàn quốc đại biểu Đại hội gồm tất cả các đảng phái cách mệnh và các đoàn thể ái quốc trong nước bầu cử ra. Một cơ cấu như thế mới đủ lực lượng và oai tín, trong thì lãnh đạo công việc cứu quốc, kiến quốc, ngoài thì giao thiệp với các hữu bang". 5

Và vì thế mà tháng 2 năm 1943, có Nghị quyết nhằm "mở rộng thêm Mặt trận dân tộc thống nhất chống phát xít Nhật-Pháp", Đảng cần "giúp giai cấp tư sản dân tộc và những người trí thức thành lập một đảng cách mạng". Chính trong bối cảnh ấy, Đảng Dân chủ Việt Nam được thành lập và cử 12 đại biểu trong tổng số hơn 60 đại biểu dự hội nghị Tân Trào. Đảng Dân chủ cũng có 3 đại biểu bên cạnh 8 đảng viên Đảng Cộng sản và hội viên cứu quốc cùng 4 nhân sĩ trí thức ngoài Đảng trong Ủy ban Dân tộc Giải phóng cũng như trong Chính phủ Nhân dân lâm thời gồm 15 thành viên. [Sau này có thêm Đảng Xã hội Việt Nam cũng được tổ chức theo đúng tinh thần đó].

Và thực tế đã chứng minh là Chính phủ lâm thời dưới sự lãnh đạo của Hồ Chí Minh, đã phát huy mạnh mẽ vai trò tổ chức cuộc kháng chiến 9 năm dẫn đến Điện Biên Phủ! Tỷ lệ đảng viên trong thành phần Chính phủ lúc ấy ít gấp bôị phần theo dự kiến "cơ cấu" tỷ lệ đảng viên và người ngoài Đảng được công bố trong "hiệp thương" giới thiệu danh sách ứng cử và đề cử Quốc hội khóa XII lần này! Đương nhiên, không thể không lưu ý đến tính lịch sử cụ thể của hoàn cảnh đất nước lúc bấy giờ. Tuy vậy, phải nhắc lại đã từng có một thực tế như vậy.

Nhắc lại không phải để có một mong muốn phi lịch sử "bao giờ cho đến ngày xưa" mà là để nói lên một sự thật lịch sử về ý chí và sức mạnh của nhân dân khi được khởi động đúng lúc và đúng cách trung thành với nguyên lý "Quyền hành và lực lượng đều nơi dân"! Trung thành theo tinh thần trung thựccông khai tư tưởng ấy trong giải pháp, trong hành động dẫn đắt các cuộc "ra mắt" cử tri, các cuộc "vận động", "tranh cử" của các ứng viên [trong hiệp thương với tinh thần dân chủ thật sự chứ không là sự áp đặt một danh sách đã chuẩn bị sẵn để đề cử và những người ứng cử độc lập] tại các đơn vị bầu cử trong cả nước, chính là điều kiện cần và đủ cho thành công của ngày bầu cử Quốc hội tới đây.

Chú thích:

1.Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2009, t. 4, tr 8

2 và 3. Hồ Chí Minh Toàn tập. Tập 1. NXBCTQGHa Nội 1995, tr.5 và tr.10

4. Hồ Chí Minh Toàn tập. Tập 4. NXBCTQGHa Nội 1995, tr.27

5. Hồ Chí Minh Toàn tập. Tập 4. NXBCTQGHàNội 1995. tr.161

 

[Trở về] [Đầu trang]In bài viết Gửi cho bạn bè

 

Các tin mới khác:
» Toàn cảnh vụ Trung Quốc xâm phạm Việt Nam (03.06.2011)
» Nhìn Biển Đông ngẫm lời ông Sáu Dân .Tác giả: Tương Lai (11.06.2011)

Các tin khác:
» CV CỦA VĂN PHÒNG LUẬT SƯ VÌ DÂN. Khiếu nại - tố cáo của những người lao động về bà Đặng Thị Bích Hòa - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP chuyển phát nhanh Bưu điện, có liên quan một số (02.03.2011)
» Tối đa 20% đại biểu Quốc hội là người ngoài Đảng (10.02.2011)
» Tổng Bí thư: Không vì cơ cấu mà quên tiêu chuẩn (10.02.2011)
» 6 ủy viên Bộ Chính trị tham gia Ban Bí thư (09.02.2011)
» Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm tiên tri về năm 2011 (03.02.2011)
» Nhớ Bác, vị trọng tài dung dị mùa xuân ấy (03.02.2011)
» Nghị trường 2010: Xúc động cùng các ông Nghị (31.01.2011)
» Mở rộng dân chủ để đoàn kết thực sự trong Đảng (31.01.2011)

Quảng cáo